| HALK
OYUNLARI
1- Oyuncular (kız-erkek-karma) Karma
ve erkeklerle oynanır
2- Oynandığı yer (açık-kapalı yer-sahne)
Her yerde oynanır.
3- Halk oyununun oynanma geleneği
a) Çalgısız sözle oynanan oyunların
adı ve sözleri
b) Çalgı eşliğinde oynanan oyunlar
Tarsus Üç ayak halayı
Yağlı kemer halayı - Çamalan mengisi - Saya halayı - Kürt halayı
(Lorki)
Sehmeni halayı - Kargı halayı - Arabi çiftetellisi - Susam (küncü)
halayı
Cihan garibi - Kırıkhan - Bar üçayağı - Acem - Serçe - Gelin alma
halayı
Halebi
c) Çalgı ve söz eşliğinde oynanan oyunlar
d) Oyunun efsanesi veya öyküsü
4- Halk oyununun oynanış formu Çizgi,
daire, hilal formlarında oynanır.
5- Oyuncuların sıralanış biçimine göre
oyunlar
a) Tek düz sıra biçimi oynanan oyunlar
Halaylar
b) Karşılıklı düz sıra biçimi oynanan
oyunlar Arabi çiftetellisi
c) Yarım daire biçimi oynanan oyunlar
Kürt halayı (Lorki)
d) Daire biçiminde oynanan oyunlar
Çamalan mengisi
6-
Oyuncuların birbirleriyle tutuşma biçimine göre oynanan oyunlar
a) El ele tutuşarak (Parmaklar taraklı, serçe parmak ...
.vb.) Halaylar
b) Omuzdan tutuşarak
Saya halayı, kurt halayı (lorki)
c) Belden tutuşarak Sehmeni
d) Tutunmadan oynanan oyunlar
Arabi çiftetellisi, çamalan mengisi e) Araçla oynanan oyunlar (bıçak,
kalkan, sopa, kılıç, kaşık ... .vb.)
7- Oyuncu sayısı
En az 6 kişi, Arabi çiftetellisinde ise en az l kişi
8- Oyunun konusu
a) İnsan ve doğa ilişkisi (gök olayları,
yağmur, kar, dolu, rüzgar, sis, kırağı.....vb.)
b) Su konulu olaylar (deniz, göl, dere,
çay, nehir .. .vb.)
c) Dağ, ova, ve yer adlarını konu alan
oyunlar)
d) Bitkileri konu alan oyunlar Susam
(küncü) halayı
e) Doğal olayları konu alan oyunlar
(deprem, yangın, sel .. .vb.)
f) İnsan-hayvan ilişkilerini konu alan
oyunlar (Evcil hayvanlar, kümes hayvanları, küçük büyük baş hayvanlar,
göçmen kuşlar, yırtıcı hayvanlar .. .vb.)
g) Toplumsal olayları konu alan olaylar
(kavga, savaş ....vb.)
h) Kişileri konu alan oyunlar (ata
barı, Abdurrahman halayı ... .vb.)
i) Duygusal ilişkileri konu alan oyunlar
(aşk, sevgi, beğenme, beğenilme, kıskançlık vb. Gelin alma,
j) Asker, gurbete uğurlama, karşılama
, Yağlı kemer
k) Dinsel oyunlar (sema, semah .. .vb.)
Çamalan mengisi
1) Üretim ilişkilerini konu alan oyunlar
(toprağın işlenmesi, ekim, hasat, ürüne zarar veren canlılarla mücadele
.. ..vb.)
m) Mesleklerle ilgili oyunlar (çoban,
avcı, gemici, vb.)
n) Günlük işleri konu alan oyunlar
(ekmek yapma, süt sağma, ip eğirme .. .vb.)
o) Oyunun bölümlerinin adları (Ağırlama,
yaylanma, yellenme, yeldirme, hoplatma ...vb.)
Ağır halaylarında girişinde oynanır,
p) Günümüzde oynanan oyunlar ile yakın
geçmişte oynanan oyunlar arasında bir fark olup olmadığı, varsa
sebepleri.
SEYİRLİK OYUNLAR
1- Yere özgü oynanan oyunlar
a) Oyunun adı
Topal Abdal, arap, gelin alma, kargı
b) Konusu (Kız kaçırma, çift sürme,
Arap, ayı, köse, ..vb.) Kız isteme, gelin alma, yarışma
c) Oyundaki kişiler
topal abdal,arap
d) Araç gereçler Kargı
e) Sözsüz oyunlar
f) Oynanma yeri
g) Oynanma zamanı Eğlencelerde
h) Oyuncu sayısı
En az 6 kişi MÜZİK
a) Yörenizde halk oyunlarına eşlik eden çalgı aletleri (telli,
üflemeli, vurmalı, çarpmalı vb. gibi)
Tezeneli sazlardan bağlama çeşitleri, üflemeli sazlardan zurna ve
kaval çeşitleriyle çoban düdükleri, vurmalı sazlardan davul, deblek,
def, kaşık, zil, çampara, zilli maşa, yaylı sazlardan kemanedir.
b) Çalgı aletlerinin özellikleri (açıklamalı
olarak yapım maddeleri, yapısal özellikleri vb.)
c) Açık ve kapalı mekanda halk oyunlarına
eşlik eden çalgılarda değişiklik oluyor mu? Oluyor ise ne gibi değişiklikler
olduğunu ve sebeplerini yazınız.
d) Yörenizde halk oyunlarına eşlik
eden müzisyenlerin nitelikler? (Öğrenim durumları, müzik eğitimi
görüp girmedikleri vb. gibi)
Yöre müzisyenleri (Davul zurnacılar babadan atadan aldıkları kulak
dolgunluğuyla yetişip, herhangi bir eğitim almamışlardır. Tahsil
durumları yoktur.
e) Yörede oynanan oyunların müzik notaları,
müzik kayıtları ve var ise oyunların
görüntü kayıtlarının temin edilmesi
f) Bunların dışında diğer bilgiler
(Komisyonca uygun görülen)
Halk oyunları isimleri>>>
|